(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
9.66. అధ్యాయః 066
Mahabharata - Shalya Parva - Chapter Topics
ద్రౌణికృతకృతవర్మభిర్దుర్యోధనస్య భూపతనదర్శనేన శోచనం॥ 1 ॥
ద్రౌణిదుర్యోధనయోః సంలాపః॥ 2 ॥
ద్రౌణినా రాత్రౌ పాండవవధప్రతిజ్ఞానం॥ 3 ॥
దుర్యోధనవచనాత్ కృపేణ ద్రౌణేః సైనాపత్యేఽఫిషేచనం॥ 4 ॥
Mahabharata - Shalya Parva - Chapter Text

సంజయ ఉవాచ। 9-66-0x(5257)(63898)
వాదికానాం సకాశాత్తు శ్రుత్వా దుర్యోధనం హతం।
హతశిష్టాస్తదా రాజన్కౌరవాణాం మహారథాః॥ 9-66-1(63899)
వినిర్భిన్నాః శితైర్బాణైర్ణదాతోమరశక్తిభిః।
అశ్వత్థామా కృపశ్చైవ కృతవర్మా చ సాత్వతః।
త్వరితా జవనైరశ్వైరాయోధనముపాగమన్॥ 9-66-2(63900)
తత్రాపశ్యన్మహాత్మానం ధార్తరాష్ట్రం నిపాతితం।
ప్రభగ్నం వాయువేగేన మహాసాలం యథా వనే॥ 9-66-3(63901)
భూమౌ వివేష్టమానం తం రుధిరేణ సముక్షితం।
మహాగర్జామేవారణ్యే వ్యాధేన వినిపాతితం॥ 9-66-4(63902)
వివర్తమానం బహుశో రుధిరౌఘపరిప్లుతం।
యదృచ్ఛయా నిపతితం చంద్రమాదిత్యగోచరాత్॥ 9-66-5(63903)
యుగాంతమారుతేనేవ శోషితం మకరాలయం।
పూర్ణచంద్రమివ వ్యోంని తుషారావృతమండలం॥ 9-66-6(63904)
రేణుధ్వస్తం దీర్ఘభుజం మాతంగమివ విక్రమే।
వృతం భూతగణైర్ఘోరైః క్రవ్యాదైశ్చ సమంతతః॥ 9-66-7(63905)
యథా ధనం లిప్సమానైర్భృత్యైర్నృపతిసత్తమం।
భ్రుకుటీకృతవక్త్రాంతం క్రోధాదుద్వృత్తచక్షుషం।
సామర్షం తం నరవ్యాఘ్రం భౌమం నిపతితం తథా॥ 9-66-8(63906)
తే తం దృష్ట్వా మహేష్వాసం భూతలే పతితం నృపం।
మోహమభ్యాగమన్సర్వే కృపప్రభృతయో రథాః॥ 9-66-9(63907)
అవతీర్య రథేభ్యశ్చ ప్రాద్రవన్రాజసన్నిధౌ।
దుర్యోధనం చ సంప్రాప్య సర్వే భూమావుపావిశన్॥ 9-66-10(63908)
తతో ద్రౌణిర్మహారాజ బాష్పపూర్ణేక్షణః శ్వసన్।
ఉవాచ భరతశ్రేష్ఠం సర్వలోకేశ్వరేశ్వరం॥ 9-66-11(63909)
న నూనం విద్యతే పుణ్యం మానుషే కించిదేవ హి।
యత్ర త్వం పురుషవ్యాఘ్ర శేషే పాంసుషు రూషితః॥ 9-66-12(63910)
భూత్వా హి నృపతిః పూర్వం సమాజ్ఞాప్య చ మేదినీం।
కథమేకోఽద్య రాజేంద్ర తిష్ఠసే నిర్జనే వనే॥ 9-66-13(63911)
దుఃశాసనం న పశ్యామి నాపి కర్ణం మహారథం।
నాపి తాన్సుహృదః సర్వాన్కిమిదం భరతర్షభ॥ 9-66-14(63912)
దుఃఖం నూనం కృతాంతస్య గతిం జ్ఞాతుం కథంచన।
లోకనాథో భవాన్యత్ర శేషే పాంసుషు రూషితః॥ 9-66-15(63913)
ఏష మూర్ధాభిషిక్తానామగ్రే గత్వా పరంతపః।
సతృణం గ్రసతే పాంసుం పశ్య కాలస్య పర్యయం॥ 9-66-16(63914)
క్వ తే తదమలం ఛత్రం వ్యజనం క్వ చ పార్థివ।
సా చ తే మహతీ సేనా క్వ గతా పార్థివోత్తమ॥ 9-66-17(63915)
దుర్విజ్ఞేయా గతిర్నూనం కార్యాణాం కారణాంతరే।
యో వై లోకగురుర్నాథో భవానేతాం దశాం గతాః॥ 9-66-18(63916)
అధ్రువా సర్వమర్త్యేషు ధ్రువైవ శ్రీర్విచింత్యతే।
భవతో వ్యసనం దృష్ట్వా శక్రవిస్పర్ధినో భృశం॥ 9-66-19(63917)
తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా దుఃఖితస్య విశేషతః।
ఉవాచ రాజన్పుత్రస్తే ప్రాప్తకాలమిదం వచః॥ 9-66-20(63918)
విమృజ్య నేత్రే పాణిభ్యాం శోకజం బాష్పముత్సృజన్।
కృపాదీన్స తదా వీరాన్సర్వానేవ నరాధిపః॥ 9-66-21(63919)
ఈదృశో లోకధర్మోఽయం ధాత్రా నిర్దిష్ట ఉచ్యతే।
వినాశః సర్వభూతానాం కాలపర్యాయకారితః॥ 9-66-22(63920)
సోఽయం మాం సమనుప్రాప్తః ప్రత్యక్షో భవతాం హి యః।
పృథివీం పాలయిత్వాఽహమేతాం నిష్ఠాముపాగతః॥ 9-66-23(63921)
దిష్ట్యా నాహం పరావృత్తో యుద్ధే కస్యాంచిదాపది।
దిష్ట్యాఽహం నిహతః పాపైశ్చలేనైవ విశేషతః॥ 9-66-24(63922)
ఉత్సాహశ్చ కృతో నిత్యం మయా దిష్ట్యా యుయుత్సతా।
దిష్ట్యా చాస్మిన్హతో యుద్ధే నిహతజ్ఞాతిబాంధవః॥ 9-66-25(63923)
దిష్ట్యా చ వోఽహం పశ్యామి ముక్తానస్మాజ్జనక్షయాత్।
స్వస్తియుక్తాంశ్చ కల్యాణాంస్తన్మే ప్రియమనుత్తమం॥ 9-66-26(63924)
మా భవంతోఽత్ర తప్యంతాం సౌహృదాన్నిధనేన మే।
యది వేదాః ప్రమాణం వో జితా లోకా మయాఽక్షయాః॥ 9-66-27(63925)
జానమానః ప్రభావం చ కృష్ణస్యామితతేజసః।
తేన న చ్యావితశ్చాహం క్షత్రధర్మాత్స్వనుష్ఠితాత్॥ 9-66-28(63926)
స మయా సమనుప్రాప్తో నాస్మి శోచ్యః కథంచన।
కృతం భవద్భిః సదృశమనురూపమివాత్మనః।
యతితం విజయే శక్త్యా దైవం తు దురతిక్రమం॥ 9-66-29(63927)
ఏతావదుక్త్వా వచనం బాష్పవ్యాకులలోచనః।
తూష్ణీబభూవ రాజేంద్ర రుజాఽసౌ విహ్వలో భృశం॥ 9-66-30(63928)
తథా దృష్ట్వా తు రాజానం బాష్పశోకసమన్వితం।
ద్రౌణిః క్రోధేన జజ్వాల యథా వహ్నిర్జగత్క్షయే॥ 9-66-31(63929)
స చ క్రోధసమావిష్టః పాణౌ పాణిం నిపీడ్య చ।
బాష్పవిహ్వలయా వాచా రాజానమిదమబ్రవీత్॥ 9-66-32(63930)
పితా మే నిహతః క్షుద్రైః సునృశంసేన కర్మణా।
న తథా తేన తప్యామి తథా రాజంస్త్వయాఽద్య వై॥ 9-66-33(63931)
శృణు చేదం వచో మహ్యం సత్యేన వదతః ప్రభో।
ఇష్టాపూర్తేన దానేన ధర్మేణ సుకృతేన చ॥ 9-66-34(63932)
అద్యాహం సర్వపాంచాలాన్వాసుదేవస్య పశ్యతః।
అద్య రాత్రౌ మహారాజ నిహనిష్యామి పాండవాన్॥ 9-66-35(63933)
అనుజ్ఞాం తు మహారాజ భవాన్మే దాతుమర్హతి॥ 9-66-36(63934)
తచ్ఛ్రుత్వా వచనం ద్రౌణేర్ధృతరాష్ట్ర తవాత్మజః।
మనసః ప్రీతిజననం కృపం వచనమబ్రవీత్। 9-66-37(63935)
దుర్యోధన ఉవాచ।
ఆచార్య శీఘ్రం కలశం జలపూర్ణం సమానయ॥ 9-66-37x(5258)
స తద్వచనమాజ్ఞాయ రాజ్ఞో బ్రాహ్మణసత్తమః।
కలశం పూర్ణమాదాయ రాజ్ఞోఽంతికముపాగమత్॥ 9-66-38(63936)
తమబ్రవీన్మహారాజ పుత్రస్తవ విశాంపతే।
మమాజ్ఞయా ద్విజశ్రేష్ఠ ద్రోణపుత్రోఽభిషిచ్యతాం।
సైనాపత్యేన భద్రం తే మమ చేదిచ్ఛసి ప్రియం॥ 9-66-39(63937)
రాజ్ఞో నియోగాద్యోద్వవ్యం బ్రాహ్మణేన విశేషతః।
వర్తతా క్షత్రధర్మేణ హ్యేవం ధర్మవిదో విదుః॥ 9-66-40(63938)
రాజ్ఞస్తు వచనం శ్రుత్వా కృపః శారద్వతస్తతః।
ద్రౌణిం రాజ్ఞో నియోగేన సైనాపత్యేఽభ్యషేచయత్॥ 9-66-41(63939)
సోఽభిషిక్తో మహారాజ పరిష్వజ్య నృపోత్తమం।
ప్రయయౌ సింహనాదేన దిశః సర్వా వినాదయన్॥ 9-66-42(63940)
దుర్యోధనోఽపి రాజేంద్ర శోణితేన పరిప్లుతః।
తాం నిశాం ప్రతిపేదేఽథ సర్వభూతభయావహాం॥ 9-66-43(63941)
అపక్రంయ తు తే తూర్ణం తస్మాదాయోధనాన్నృప।
శోకసంవిగ్నమనసశ్చింతామాపేదిరే భృశం॥ ॥ 9-66-44(63942)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే శతసాహస్త్రికాయాం సంహితాయాం వైయాసిక్యాం శల్యపర్వణి గదాయుద్ధపర్వణి షట్షష్టితమోఽధ్యాయః॥ 66 ॥ ॥ సమాప్తం గదాయుద్ధపర్వ శల్యపర్వ చ॥ 9 ॥

అతః పరం సౌప్తికం పర్వ భవిష్యతి। తస్యాయమాద్యః శ్లోకః। 9-66-1 (63943) 9-66-1x (5259) సంజయ ఉవాచ। తతస్తే సహితాః సర్వే ప్రయాతా దక్షిణాముఖాః। ఉపాస్తమయవేలాయాం శిబిరాభ్యాశమాగతాః॥

Mahabharata - Shalya Parva - Chapter Footnotes
9-66-5 ఆదిత్యగోచరాత్గగనాత్।
చక్రామాదిత్యగోచరమితి ఝ.పాఠః తత్ర చక్రమాదిత్యగోచరం సూర్యమండలమివేతి లుప్తోపమా॥
9-66-18 కారణాంతరే అదృష్టరూపే సతి।
తేన దృష్టసామగ్రీవైయర్థ్యం జాయత ఇతి భావః॥
9-66-66 షట్షష్టితమోఽధ్యాయః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.